De arbowet verplicht werkgevers om persoonlijke beschermingsmiddelen te verstrekken wanneer werknemers risico lopen op letsel of gezondheidsschade. Dit geldt voor alle sectoren waar gevaarlijke omstandigheden aanwezig zijn, van de bouw tot de zorg. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over arbowet werkkleding, PBM-verplichtingen en wat dit betekent voor jouw bedrijf.
Wanneer is een werkgever verplicht PBM te verstrekken?
Een werkgever is verplicht persoonlijke beschermingsmiddelen te verstrekken zodra een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) aantoont dat werknemers worden blootgesteld aan risico’s die niet door technische of organisatorische maatregelen kunnen worden weggenomen. De arbowet stelt dit als een harde verplichting, niet als een keuze.
De RI&E is het startpunt. Daarin breng je alle risico’s op de werkvloer in kaart. Denk aan gevaar voor vallende objecten, chemische stoffen, extreme temperaturen of verkeerssituaties. Pas als blijkt dat die risico’s niet op een andere manier kunnen worden beperkt, komt de verplichting tot het verstrekken van PBM in beeld.
De wet hanteert hierbij een duidelijke volgorde, ook wel de arbeidshygiënische strategie genoemd:
- Elimineer het risico aan de bron
- Neem technische maatregelen (afscherming, ventilatie)
- Neem organisatorische maatregelen (werktijden, procedures)
- Verstrek pas daarna persoonlijke beschermingsmiddelen
PBM zijn dus het laatste redmiddel, niet het eerste. Toch zijn er situaties waarin ze onvermijdelijk zijn, en dan is verstrekking simpelweg verplicht.
Wat is het verschil tussen werkkleding en PBM?
Werkkleding en persoonlijke beschermingsmiddelen zijn twee verschillende categorieën. Werkkleding is kleding die gedragen wordt tijdens het werk, maar die geen specifieke beschermingsfunctie heeft. PBM zijn middelen die werknemers beschermen tegen concrete gevaren en die aan wettelijke normen moeten voldoen.
Het onderscheid klinkt eenvoudig, maar in de praktijk is het niet altijd helder. Een overall kan gewone werkkleding zijn, maar ook een PBM als hij beschermt tegen chemische stoffen. Hetzelfde geldt voor schoenen, handschoenen of jassen.
Bepalend is de functie van het kledingstuk. Stel jezelf de vraag: beschermt dit kledingstuk de drager actief tegen een specifiek gevaar? Dan is het een PBM. Dient het vooral om vuil te weren of de huisstijl uit te dragen? Dan is het werkkleding.
Dit onderscheid is ook financieel relevant, want de regels over wie wat betaalt verschillen per categorie.
Wie betaalt voor PBM: werkgever of werknemer?
De arbowet is hier duidelijk: de werkgever betaalt altijd voor persoonlijke beschermingsmiddelen. Werknemers mogen nooit worden verplicht zelf de kosten te dragen voor PBM die ze verplicht moeten dragen op het werk. Dit geldt ook voor het onderhoud en de vervanging van die middelen.
Voor gewone arbowet bedrijfskleding, dus kleding zonder beschermingsfunctie, liggen de regels minder vast. Hier spelen cao-afspraken en arbeidsovereenkomsten een grotere rol. Sommige cao’s verplichten werkgevers ook gewone werkkleding te vergoeden, andere niet.
Een praktisch aandachtspunt: als een werknemer PBM beschadigt door nalatigheid of misbruik, kan de werkgever in sommige gevallen kosten verhalen. Maar dit moet dan expliciet zijn vastgelegd in de arbeidsovereenkomst of het bedrijfsreglement.
Welke CE-keurmerken en normen gelden voor beschermende werkkleding?
Beschermende werkkleding die als PBM wordt ingezet, moet voorzien zijn van een CE-markering. Dit keurmerk geeft aan dat het product voldoet aan de Europese veiligheidseisen. Zonder CE-markering mag een werkgever het product niet als PBM aanbieden aan werknemers.
Naast de CE-markering gelden er specifieke Europese normen per type bescherming. Voorbeelden zijn:
- EN ISO 20471 voor hoogzichtbare kleding (signaalkleding)
- EN 343 voor bescherming tegen regen en wind
- EN ISO 11612 voor bescherming tegen hitte en vlam
- EN 13034 voor bescherming tegen vloeibare chemicaliën
Welke norm van toepassing is, hangt af van de risico’s die zijn vastgesteld in de RI&E. Het is de verantwoordelijkheid van de werkgever om te controleren of de geleverde kleding aan de juiste normen voldoet. Leveranciers en fabrikanten zijn verplicht de bijbehorende documentatie te leveren.
Let op: niet alle werkkleding hoeft gecertificeerd te zijn. Alleen kleding die actief beschermt tegen een gevaar valt onder de PBM-regelgeving en bijbehorende normering.
Wat zijn de verplichtingen van de werknemer bij het gebruik van PBM?
Ook werknemers hebben verplichtingen als het gaat om persoonlijke beschermingsmiddelen. De arbowet stelt dat werknemers de verstrekte PBM correct moeten gebruiken, goed moeten onderhouden en direct moeten melden als er iets mis is met de middelen.
Concreet betekent dit:
- PBM dragen op de momenten en plaatsen waarvoor ze zijn bedoeld
- De PBM na gebruik opbergen en schoonhouden
- Schade, slijtage of gebreken direct melden bij de leidinggevende
- Geen PBM gebruiken waarvoor geen instructie is gegeven
Een werknemer die weigert PBM te dragen terwijl dit verplicht is, kan disciplinaire maatregelen verwachten. De werkgever heeft de plicht om hierop toe te zien en bij herhaling in te grijpen. Instructie en toezicht zijn dus geen bijzaak, maar een wettelijke verplichting voor de werkgever.
Hoe controleer je of je bedrijfskleding voldoet aan de arbowet?
Om te controleren of je arbowet bedrijfskleding voldoet, begin je met de RI&E. Die bepaalt welke risico’s aanwezig zijn en welk type bescherming nodig is. Vervolgens toets je per kledingstuk of het de juiste CE-markering en bijbehorende norm draagt voor de vastgestelde risico’s.
Een praktische checklist voor werkgevers:
- Is de RI&E actueel en volledig?
- Zijn alle risico’s waarvoor kleding nodig is, in kaart gebracht?
- Draagt de beschermende kleding een geldige CE-markering?
- Voldoet de kleding aan de juiste Europese norm voor het specifieke gevaar?
- Zijn werknemers geïnstrueerd over correct gebruik?
- Is er een procedure voor het melden van schade of slijtage?
Schakel bij twijfel een arbodienst of veiligheidskundige in. Zij kunnen beoordelen of de huidige kleding voldoet en adviseren over aanpassingen. Bekijk ook de sectoren die wij bedienen voor branchespecifieke inzichten over werkkleding en veiligheidseisen.
Hoe Tailor & Stitch helpt met werkkleding die voldoet aan de arbowet
Duurzame werkkleding op maat biedt meer dan alleen een professionele uitstraling. Het zorgt voor een betere pasvorm, hoger draagcomfort en een langere levensduur dan standaard confectiekleding. Daarmee is het ook een slimmere investering op de lange termijn, zowel financieel als voor het welzijn van medewerkers.
Bij Tailor & Stitch ontwerpen en produceren we hoogwaardige corporate workwear die perfect aansluit op de huisstijl en de praktische eisen van jouw organisatie. We produceren vanaf 100 stuks en zorgen dat elk kledingstuk de merkelementen van jouw bedrijf draagt. Onze werkwijze is efficiënt en gestroomlijnd, waardoor maatwerk betaalbaarder is dan je misschien denkt.
Wat wij bieden:
- Volledig maatwerk workwear, van ontwerp tot levering
- Productie met aandacht voor veiligheidseisen per branche
- Duurzame materialen en verantwoorde productie met Fairwear Leader-status
- Merkintegratie met logo’s, kleuren en andere huisstijlelementen
- Flexibele productieoplages vanaf 100 stuks
Wil je weten hoe wij jouw klanten kunnen helpen aan werkkleding die zowel professioneel als compliant is? Neem contact op en we bespreken de mogelijkheden.
Gerelateerde artikelen
- Hoe werkt de werkkostenregeling voor bedrijfskleding?
- Welke werkbroeken zijn beter dan die van Carhartt?
- Wat zijn de valkuilen bij het bestellen van maatwerk werkkleding?
- Hoe zorg ik dat bedrijfskleding er na twee jaar nog professioneel uitziet?
- Wat moet je weten over het produceren van werkkleding op maat?
